Top Post Ad

Below Post Ad

×

Daily Reading 26th November

Plastic Pollution: Causes and Remedies

Plastic pollution has become one of the most pervasive environmental issues of our time. The ubiquitous nature of plastics, combined with their durability, has led to a global crisis that affects ecosystems, wildlife, and human health. The problem is particularly acute in developing nations like India, where rapid economic growth has exacerbated the challenge. The insidious accumulation of plastic waste in our oceans, rivers, and landfills is a direct consequence of anthropogenic activities and demands an urgent and comprehensive response. Tackling this menace is an imperative for sustainable development.

The primary cause behind this crisis is the massive proliferation of single-use plastics, from packaging to cutlery, which are discarded after a single use. This is compounded by inadequate waste management infrastructure in many parts of the world. The collection, segregation, and recycling of plastic waste remain largely inefficient, leading to a significant portion ending up in the environment. Furthermore, a lack of public awareness and a prevailing throwaway culture contribute significantly. The concomitant effects are severe: marine life often mistakes plastic debris for food, leading to injury and death, and microplastics have entered the human food chain with potentially detrimental health effects.

Addressing plastic pollution requires a holistic strategy that involves multiple stakeholders. A key remedy is the implementation of robust government policies. This includes banning certain single-use plastic items and promoting the principle of Extended Producer Responsibility (EPR), which holds manufacturers accountable for the entire lifecycle of their products. A paradigm shift towards a circular economy, where resources are reused rather than discarded, is essential. Technological innovation in developing biodegradable alternatives and improving recycling technologies offers viable solutions. Such measures are crucial for the mitigation of plastic waste generation.

Ultimately, policy and technology must be supported by a change in societal behavior. Effective environmental stewardship at the individual and community levels is indispensable. Public awareness campaigns can play a pivotal role in encouraging responsible consumption and waste segregation. A concerted effort, combining strong policy, corporate responsibility, technological innovation, and public participation, is the only way to effectively combat the plastic pollution crisis and safeguard our planet for future generations.

प्लास्टिक प्रदूषण: कारण और उपचार

प्लास्टिक प्रदूषण हमारे समय के सबसे व्यापक (pervasive) पर्यावरणीय मुद्दों में से एक बन गया है। प्लास्टिक की सर्वव्यापी (ubiquitous) प्रकृति, उनकी स्थायित्व के साथ मिलकर, एक वैश्विक संकट को जन्म दिया है जो पारिस्थितिक तंत्र, वन्यजीव और मानव स्वास्थ्य को प्रभावित करता है। यह समस्या भारत जैसे विकासशील देशों में विशेष रूप से गंभीर है, जहाँ तीव्र आर्थिक विकास ने इस चुनौती को और बढ़ा (exacerbated) दिया है। हमारे महासागरों, नदियों और लैंडफिल में प्लास्टिक कचरे का कपटी (insidious) संचय मानवजनित (anthropogenic) गतिविधियों का सीधा परिणाम है और इसके लिए तत्काल और व्यापक प्रतिक्रिया की आवश्यकता है। इस खतरे से निपटना सतत विकास के लिए एक अनिवार्यता (imperative) है।

इस संकट के पीछे का प्राथमिक कारण एकल-उपयोग वाले प्लास्टिक का भारी प्रसार (proliferation) है, पैकेजिंग से लेकर कटलरी तक, जिन्हें एक ही उपयोग के बाद फेंक दिया जाता है। दुनिया के कई हिस्सों में अपर्याप्त (inadequate) अपशिष्ट प्रबंधन अवसंरचना से यह और भी जटिल हो जाता है। प्लास्टिक कचरे का संग्रह, पृथक्करण और पुनर्चक्रण काफी हद तक अक्षम बना हुआ है, जिससे इसका एक महत्वपूर्ण हिस्सा पर्यावरण में चला जाता है। इसके अलावा, जन जागरूकता की कमी और एक प्रचलित फेंकने वाली संस्कृति महत्वपूर्ण योगदान देती है। इसके सहवर्ती (concomitant) प्रभाव गंभीर हैं: समुद्री जीव अक्सर प्लास्टिक के मलबे को भोजन समझ लेते हैं, जिससे चोट और मृत्यु होती है, और माइक्रोप्लास्टिक मानव खाद्य श्रृंखला में प्रवेश कर चुके हैं, जिसके संभावित हानिकारक (detrimental) स्वास्थ्य प्रभाव हैं।

प्लास्टिक प्रदूषण से निपटने के लिए एक समग्र (holistic) रणनीति की आवश्यकता है जिसमें कई हितधारक शामिल हों। एक प्रमुख उपाय मजबूत सरकारी नीतियों का कार्यान्वयन है। इसमें कुछ एकल-उपयोग वाली प्लास्टिक वस्तुओं पर प्रतिबंध लगाना और विस्तारित निर्माता उत्तरदायित्व (EPR) के सिद्धांत को बढ़ावा देना शामिल है, जो निर्माताओं को उनके उत्पादों के पूरे जीवनचक्र के लिए जवाबदेह ठहराता है। एक चक्रीय अर्थव्यवस्था की ओर एक प्रतिमान (paradigm) परिवर्तन, जहां संसाधनों को फेंकने के बजाय पुन: उपयोग किया जाता है, आवश्यक है। बायोडिग्रेडेबल विकल्पों को विकसित करने और पुनर्चक्रण प्रौद्योगिकियों में सुधार में तकनीकी नवाचार व्यवहार्य (viable) समाधान प्रदान करते हैं। ऐसे उपाय प्लास्टिक कचरे के उत्पादन के शमन (mitigation) के लिए महत्वपूर्ण हैं।

अंततः, नीति और प्रौद्योगिकी को सामाजिक व्यवहार में बदलाव का समर्थन मिलना चाहिए। व्यक्तिगत और सामुदायिक स्तर पर प्रभावी पर्यावरणीय प्रबंधन (stewardship) अपरिहार्य है। जन जागरूकता अभियान जिम्मेदार खपत और अपशिष्ट पृथक्करण को प्रोत्साहित करने में एक महत्वपूर्ण भूमिका निभा सकते हैं। एक ठोस (concerted) प्रयास, जिसमें मजबूत नीति, कॉर्पोरेट जिम्मेदारी, तकनीकी नवाचार और सार्वजनिक भागीदारी का संयोजन हो, प्लास्टिक प्रदूषण संकट से प्रभावी ढंग से निपटने और हमारी भावी पीढ़ियों के लिए हमारे ग्रह की सुरक्षा का एकमात्र तरीका है।

પ્લાষ্টিক প্ৰদূষণ: কাৰণ আৰু প্ৰতিকাৰ

પ્લાষ্টিক প্ৰদূষণ আমাৰ সময়ৰ আটাইতকৈ ব্যাপক (pervasive) পৰিৱেশীয় সমস্যাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈ পৰিছে। প্লাষ্টিকৰ সৰ্বব্যাপী (ubiquitous) প্ৰকৃতি, ইয়াৰ স্থায়িত্বৰ সৈতে মিলি, এক বিশ্বব্যাপী সংকটৰ সৃষ্টি কৰিছে যিয়ে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ, বন্যপ্ৰাণী আৰু মানুহৰ স্বাস্থ্যত প্ৰভাৱ পেলায়। ভাৰতৰ দৰে উন্নয়নশীল ৰাষ্ট্ৰত এই সমস্যা বিশেষকৈ তীব্ৰ, য'ত দ্ৰুত অৰ্থনৈতিক বিকাশে এই প্ৰত্যাহ্বানটোক আৰু বৃদ্ধি (exacerbated) কৰিছে। আমাৰ সাগৰ, নদী আৰু লেণ্ডফিলত প্লাষ্টিক আৱৰ্জনাৰ কুটিল (insidious) সঞ্চয় মানৱসৃষ্ট (anthropogenic) কাৰ্যকলাপৰ পোনপটীয়া পৰিণাম আৰু ইয়াৰ বাবে তৎকালীন আৰু ব্যাপক সঁহাৰিৰ প্ৰয়োজন। এই বিপদৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাটো বহনক্ষম বিকাশৰ বাবে এক অত্যাৱশ্যকীয় (imperative) কথা।

এই সংকটৰ আঁৰৰ মুখ্য কাৰণ হৈছে একক-ব্যৱহাৰ্য প্লাষ্টিকৰ বৃহৎ প্ৰসাৰ (proliferation), পেকেজিংৰ পৰা কাটলাৰীলৈকে, যাক এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পিছত পেলাই দিয়া হয়। বিশ্বৰ বহুতো ঠাইত অপৰ্যাপ্ত (inadequate) আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আন্তঃগাঁথনিয়ে ইয়াক আৰু জটিল কৰি তোলে। প্লাষ্টিক আৱৰ্জনাৰ সংগ্ৰহ, পৃথকীকৰণ আৰু পুনৰ্ব্যৱহাৰ বহুলাংশে অদক্ষ হৈ আছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ পৰিৱেশত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ইয়াৰ উপৰিও, জনসচেতনতাৰ অভাৱ আৰু এক প্ৰচলিত পেলাই দিয়া সংস্কৃতিয়ে যথেষ্ট অৰিহণা যোগায়। ইয়াৰ সহগামী (concomitant) প্ৰভাৱবোৰ গুৰুতৰ: সাগৰীয় জীৱই প্ৰায়ে প্লাষ্টিকৰ টুকুৰাবোৰক খাদ্য বুলি ভুল কৰে, যাৰ ফলত আঘাত আৰু মৃত্যু হয়, আৰু মাইক্ৰ'প্লাষ্টিক মানুহৰ খাদ্য শৃংখলত প্ৰৱেশ কৰিছে যাৰ সম্ভাৱ্য ক্ষতিকাৰক (detrimental) স্বাস্থ্য প্ৰভাৱ আছে।

પ્લાষ্টিক প্ৰদূষণৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ এক সামগ্ৰিক (holistic) ৰণনীতিৰ প্ৰয়োজন য'ত একাধিক অংশীদাৰ জড়িত থাকে। এক মুখ্য প্ৰতিকাৰ হৈছে শক্তিশালী চৰকাৰী নীতিৰ ৰূপায়ণ। ইয়াৰ ভিতৰত আছে কিছুমান একক-ব্যৱহাৰ্য প্লাষ্টিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা আৰু বৰ্ধিত উৎপাদকৰ দায়িত্ব (EPR)ৰ নীতি প্ৰවৰ্তন কৰা, যিয়ে উৎপাদকসকলক তেওঁলোকৰ সামগ্ৰীৰ সম্পূৰ্ণ জীৱনচক্ৰৰ বাবে দায়বদ্ধ কৰে। এক বৃত্তীয় অৰ্থনীতিৰ দিশে এক আদৰ্শ (paradigm) পৰিৱৰ্তন, য'ত সম্পদবোৰ পেলাই দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, সেয়া অত্যাৱশ্যকীয়। জৈৱ-разлагаемый বিকল্প বিকশিত কৰা আৰু পুনৰ্ব্যৱহাৰ প্ৰযুক্তি উন্নত কৰাত প্ৰযুক্তিগত উদ্ভাৱনে কাৰ্যকৰী (viable) সমাধান আগবঢ়ায়। এনে ব্যৱস্থাসমূহ প্লাষ্টিক আৱৰ্জনা উৎপাদনৰ শমন (mitigation)ৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

অৱশেষত, নীতি আৰু প্ৰযুক্তিক সামাজিক আচৰণৰ পৰিৱৰ্তনৰ দ্বাৰা সমৰ্থন কৰিব লাগিব। ব্যক্তিগত আৰু সম্প্ৰদায়িক পৰ্যায়ত কাৰ্যকৰী পৰিৱেশীয় তত্বাৱধান (stewardship) অপৰিহাৰ্য। জনসচেতনতা অভিযানে দায়িত্বশীল উপভোগ আৰু আৱৰ্জনা পৃথকীকৰণক উৎসাহিত কৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। এক সন্মিলিত (concerted) প্ৰচেষ্টা, য'ত শক্তিশালী নীতি, কৰ্পোৰেট দায়িত্ব, প্ৰযুক্তিগত উদ্ভাৱন, আৰু জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ অন্তৰ্ভুক্ত, সেয়াই প্লাষ্টিক প্ৰদূষণ সংকটৰ সৈতে কাৰ্যকৰীভাৱে মোকাবিলা কৰা আৰু ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে আমাৰ গ্ৰহক সুৰক্ষিত কৰাৰ একমাত্ৰ উপায়।

PERVASIVE


Meaning in English — Spreading widely throughout an area or a group of people, especially an unwelcome influence.

Meaning in Hindi — व्यापक, सर्वव्यापी, फैला हुआ।

Meaning in Assamese — ব্যাপক, সৰ্বব্যাপী, বিয়পি পৰা।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Pervasiveness (Noun), Pervasively (Adverb)

Synonyms — Prevalent, Ubiquitous, Omnipresent, Widespread, Permeating.

Antonyms — Limited, Restricted, Rare, Scarce, Localized.

Usage in a sentence — The influence of social media is pervasive in modern society.

UBIQUITOUS


Meaning in English — Present, appearing, or found everywhere.

Meaning in Hindi — सर्वव्यापी, सर्वत्र विद्यमान।

Meaning in Assamese — সৰ্বব্যাপী, সকলোতে পোৱা।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Ubiquity (Noun), Ubiquitously (Adverb)

Synonyms — Omnipresent, Pervasive, Universal, Everywhere, Widespread.

Antonyms — Rare, Scarce, Infrequent, Limited, Restricted.

Usage in a sentence — Smartphones have become ubiquitous in today's world.

EXACERBATED


Meaning in English — To make a problem, bad situation, or negative feeling worse.

Meaning in Hindi — बदतर बनाना, और बिगाड़ना।

Meaning in Assamese — অধিক বেয়া কৰা, বৃদ্ধি কৰা।

This Word is an English grammar: Verb

Forms — Exacerbate (Verb), Exacerbation (Noun)

Synonyms — Worsened, Aggravated, Intensified, Inflamed, Compounded.

Antonyms — Alleviated, Soothed, Mitigated, Improved, Ameliorated.

Usage in a sentence — The lack of a proper waste management system has exacerbated the pollution problem.

INSIDIOUS


Meaning in English — Proceeding in a gradual, subtle way, but with harmful effects.

Meaning in Hindi — कपटी, धोखेबाज़, घातक।

Meaning in Assamese — কুটিল, গুপ্ত, ক্ৰমান্বয়ে ক্ষতিকাৰক।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Insidiously (Adverb)

Synonyms — Subtle, Sly, Cunning, Treacherous, Deceptive.

Antonyms — Overt, Direct, Open, Honest, Frank.

Usage in a sentence — The insidious nature of microplastic pollution makes it a particularly difficult challenge to address.

ANTHROPOGENIC


Meaning in English — Originating in human activity.

Meaning in Hindi — मानवजनित, मानव द्वारा उत्पन्न।

Meaning in Assamese — মানৱসৃষ্ট, মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Anthropogenically (Adverb)

Synonyms — Man-made, Human-induced, Artificial, Industrial, Synthetic.

Antonyms — Natural, Geological, Spontaneous, Environmental, Non-human.

Usage in a sentence — Most plastic pollution is a result of anthropogenic activities.

IMPERATIVE


Meaning in English — Of vital importance; crucial.

Meaning in Hindi — अनिवार्य, अत्यावश्यक।

Meaning in Assamese — অপৰিহাৰ্য, অত্যাৱশ্যকীয়।

This Word is an English grammar: Adjective / Noun

Forms — Imperatively (Adverb)

Synonyms — Crucial, Vital, Essential, Necessary, Critical.

Antonyms — Optional, Unimportant, Trivial, Secondary, Nonessential.

Usage in a sentence — It is an imperative to find sustainable alternatives to single-use plastics.

PROLIFERATION


Meaning in English — Rapid increase in the number or amount of something.

Meaning in Hindi — प्रसार, तीव्र वृद्धि।

Meaning in Assamese — প্ৰসাৰ, দ্ৰুত বৃদ্ধি।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Proliferate (Verb)

Synonyms — Escalation, Expansion, Multiplication, Propagation, Spreading.

Antonyms — Decline, Decrease, Reduction, Contraction, Dwindling.

Usage in a sentence — The proliferation of cheap, single-use plastics is a major cause of the pollution crisis.

INADEQUATE


Meaning in English — Lacking the quality or quantity required; insufficient for a purpose.

Meaning in Hindi — अपर्याप्त, नाकाफी।

Meaning in Assamese — অপৰ্যাপ্ত, অযোগ্য।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Inadequacy (Noun), Inadequately (Adverb)

Synonyms — Insufficient, Deficient, Scant, Meager, Lacking.

Antonyms — Adequate, Sufficient, Ample, Abundant, Plentiful.

Usage in a sentence — Many cities suffer from an inadequate waste collection system.

CONCOMITANT


Meaning in English — Naturally accompanying or associated.

Meaning in Hindi — सहवर्ती, साथ में होने वाला।

Meaning in Assamese — সহগামী, সংলগ্ন।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Concomitantly (Adverb)

Synonyms — Accompanying, Associated, Attendant, Related, Connected.

Antonyms — Unrelated, Unconnected, Independent, Separate, Disparate.

Usage in a sentence — Economic growth often has concomitant environmental challenges.

DETRIMENTAL


Meaning in English — Tending to cause harm.

Meaning in Hindi — हानिकारक, नुकसानदेह।

Meaning in Assamese — ক্ষতিকাৰক, হানিকাৰক।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Detriment (Noun)

Synonyms — Harmful, Damaging, Injurious, Deleterious, Pernicious.

Antonyms — Beneficial, Benign, Harmless, Advantageous, Favorable.

Usage in a sentence — The dumping of industrial waste is detrimental to river ecosystems.

HOLISTIC


Meaning in English — Characterized by the belief that the parts of something are interconnected and can be explained only by reference to the whole.

Meaning in Hindi — समग्र, संपूर्ण, एकीकृत।

Meaning in Assamese — সামগ্ৰিক, সম্পূৰ্ণ।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Holistically (Adverb)

Synonyms — Comprehensive, Integrated, Unified, All-inclusive, Complete.

Antonyms — Atomistic, Fragmented, Partial, Reductionist, Divided.

Usage in a sentence — A holistic strategy is needed to tackle the multifaceted problem of pollution.

PARADIGM


Meaning in English — A typical example or pattern of something; a model or framework.

Meaning in Hindi — प्रतिमान, आदर्श, उदाहरण।

Meaning in Assamese — আদৰ্শ, আৰ্হি, নমুনা।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Paradigmatic (Adjective)

Synonyms — Model, Pattern, Example, Framework, Archetype.

Antonyms — Anomaly, Aberration, Deviation, Exception, Outlier.

Usage in a sentence — The concept of a circular economy represents a new paradigm for waste management.

VIABLE


Meaning in English — Capable of working successfully; feasible.

Meaning in Hindi — व्यवहार्य, साध्य, संभव।

Meaning in Assamese — কাৰ্যকৰী, সম্ভৱ, ব্যৱহাৰযোগ্য।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Viability (Noun), Viably (Adverb)

Synonyms — Feasible, Workable, Practicable, Realistic, Achievable.

Antonyms — Impossible, Unfeasible, Unworkable, Impracticable, Unrealistic.

Usage in a sentence — The committee is searching for a financially viable solution to the problem.

MITIGATION


Meaning in English — The action of reducing the severity, seriousness, or painfulness of something.

Meaning in Hindi — शमन, कमी, न्यूनीकरण।

Meaning in Assamese — শমন, হ্ৰাসকৰণ।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Mitigate (Verb)

Synonyms — Alleviation, Reduction, Lessening, Easing, Palliation.

Antonyms — Aggravation, Intensification, Exacerbation, Worsening, Increase.

Usage in a sentence — The policy focuses on the mitigation of plastic waste at its source.

STEWARDSHIP


Meaning in English — The job of supervising or taking care of something, such as an organization or property.

Meaning in Hindi — प्रबंधन, देखभाल, संरक्षता।

Meaning in Assamese — তত্বাৱধান, পৰিচালনা।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Steward (Noun)

Synonyms — Management, Guardianship, Custodianship, Care, Supervision.

Antonyms — Neglect, Mismanagement, Abandonment, Irresponsibility, Carelessness.

Usage in a sentence — Good environmental stewardship requires conscious efforts from every citizen.

CONCERTED


Meaning in English — Jointly arranged, planned, or carried out; coordinated.

Meaning in Hindi — ठोस, संयुक्त, समन्वित।

Meaning in Assamese — সন্মিলিত, যুটীয়া, সমন্বিত।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Concert (Verb)

Synonyms — Coordinated, Joint, Combined, Collaborative, United.

Antonyms — Separate, Individual, Divided, Uncoordinated, Disjointed.

Usage in a sentence — A concerted effort is needed from all sections of society to solve this problem.

In-Quiz Ad

🔥 Unlock Premium Access

Get unlimited mock tests for just ₹55/month

Upgrade Now