Top Post Ad

Below Post Ad

×

Daily Reading 11th December

The India-US Strategic Partnership: A Deepening Alliance

The trajectory of the India-US relationship represents one of the most significant transformations in 21st-century international relations. Evolving from the label of "estranged democracies" during the Cold War, where both nations eschewed close alignment, the relationship has blossomed into a "Comprehensive Global Strategic Partnership." This shift is not a result of fleeting sentiment but is rooted in a growing convergence of strategic interests, shared democratic values, and a mutual recognition of the changing geopolitical landscape. The growing bonhomie is driven by a shared vision for a free, open, and inclusive Indo-Pacific region.

A pivotal pillar of this partnership is the deepening defense and security cooperation. The two countries have moved from being mere arms buyers and sellers to partners in co-development and co-production. This is underscored by the signing of three seminal foundational agreements: LEMOA (Logistics Exchange Memorandum of Agreement), COMCASA (Communications Compatibility and Security Agreement), and BECA (Basic Exchange and Cooperation Agreement). These agreements facilitate greater interoperability between their militaries. The burgeoning cooperation is further evident in the Quadrilateral Security Dialogue (Quad), a strategic forum involving the US, India, Japan, and Australia, aimed at ensuring a rules-based order in the Indo-Pacific. A robust framework for counter-terrorism and intelligence sharing has also become an indispensable component of their security ties.

Economically, the bilateral trade and investment between the two nations have seen remarkable growth. The US is one of India's largest trading partners, and there is a significant push to enhance collaboration in critical and emerging technologies through initiatives like the iCET (Initiative on Critical and Emerging Technology). However, this economic relationship is not without its complexities. Occasional trade disputes and market access issues highlight an asymmetry in economic priorities that requires careful diplomatic navigation. Understanding the subtleties of each other's economic policies is crucial for building a more resilient partnership.

In conclusion, the India-US strategic partnership is anchored by a strong political consensus in both countries. While differences in approach on certain international issues persist, a shared pragmatism guides the relationship. The partnership is no longer just an option but has become indispensable for both nations as they navigate a complex global order. Its future success will depend on the ability to manage differences constructively while continuing to build on the vast areas of shared interest, ensuring peace and stability in the Indo-Pacific and beyond.

भारत-अमेरिका रणनीतिक साझेदारी: एक गहराता गठबंधन

भारत-अमेरिका संबंधों का पथ (trajectory) 21वीं सदी के अंतर्राष्ट्रीय संबंधों में सबसे महत्वपूर्ण परिवर्तनों में से एक का प्रतिनिधित्व करता है। शीत युद्ध के दौरान "विमुख लोकतंत्रों" के लेबल से विकसित होकर, जहाँ दोनों राष्ट्रों ने करीबी संरेखण से परहेज किया (eschewed), यह संबंध अब एक "व्यापक वैश्विक रणनीतिक साझेदारी" में खिल गया है। यह बदलाव क्षणिक भावना का परिणाम नहीं है, बल्कि रणनीतिक हितों के बढ़ते अभिसरण (convergence), साझा लोकतांत्रिक मूल्यों और बदलते भू-राजनीतिक (geopolitical) परिदृश्य की पारस्परिक मान्यता में निहित है। बढ़ती सद्भावना (bonhomie) एक स्वतंत्र, खुले और समावेशी हिंद-प्रशांत क्षेत्र के लिए एक साझा दृष्टिकोण से प्रेरित है।

इस साझेदारी का एक प्रमुख (pivotal) स्तंभ गहराता रक्षा और सुरक्षा सहयोग है। दोनों देश केवल हथियार खरीदने और बेचने वाले से सह-विकास और सह-उत्पादन में भागीदार बन गए हैं। यह तीन मौलिक (seminal) आधारभूत समझौतों पर हस्ताक्षर द्वारा रेखांकित किया गया है: LEMOA (लॉजिस्टिक्स एक्सचेंज मेमोरेंडम ऑफ एग्रीमेंट), COMCASA (कम्युनिकेशंस कम्पैटिबिलिटी एंड सिक्योरिटी एग्रीमेंट), और BECA (बेसिक एक्सचेंज एंड कोऑपरेशन एग्रीमेंट)। ये समझौते उनकी सेनाओं के बीच अधिक अंतर-संचालनीयता की सुविधा प्रदान करते हैं। बढ़ता (burgeoning) सहयोग चतुर्भुज सुरक्षा संवाद (क्वाड) में और भी स्पष्ट है, जो अमेरिका, भारत, जापान और ऑस्ट्रेलिया को शामिल करने वाला एक रणनीतिक मंच है, जिसका उद्देश्य हिंद-प्रशांत में एक नियम-आधारित व्यवस्था सुनिश्चित करना है। आतंकवाद-निरोध और खुफिया जानकारी साझा करने के लिए एक मजबूत (robust) ढांचा भी उनके सुरक्षा संबंधों का एक अनिवार्य घटक बन गया है।

आर्थिक रूप से, दोनों देशों के बीच द्विपक्षीय (bilateral) व्यापार और निवेश में उल्लेखनीय वृद्धि देखी गई है। अमेरिका भारत के सबसे बड़े व्यापारिक भागीदारों में से एक है, और iCET (क्रिटिकल एंड इमर्जिंग टेक्नोलॉजी पर पहल) जैसी पहलों के माध्यम से महत्वपूर्ण और उभरती प्रौद्योगिकियों में सहयोग बढ़ाने पर एक महत्वपूर्ण जोर है। हालाँकि, यह आर्थिक संबंध अपनी जटिलताओं के बिना नहीं है। सामयिक व्यापार विवाद और बाजार पहुँच के मुद्दे आर्थिक प्राथमिकताओं में एक असमरूपता (asymmetry) को उजागर करते हैं जिसके लिए सावधानीपूर्वक राजनयिक नेविगेशन की आवश्यकता होती है। एक दूसरे की आर्थिक नीतियों की सूक्ष्मताओं (subtleties) को समझना एक अधिक लचीली साझेदारी बनाने के लिए महत्वपूर्ण है।

निष्कर्ष में, भारत-अमेरिका रणनीतिक साझेदारी दोनों देशों में एक मजबूत राजनीतिक आम सहमति (consensus) पर टिकी हुई है। जबकि कुछ अंतरराष्ट्रीय मुद्दों पर दृष्टिकोण में अंतर बना रहता है, एक साझा यथार्थवाद (pragmatism) इस संबंध का मार्गदर्शन करता है। यह साझेदारी अब केवल एक विकल्प नहीं है, बल्कि दोनों देशों के लिए अपरिहार्य (indispensable) हो गई है क्योंकि वे एक जटिल वैश्विक व्यवस्था में नेविगेट करते हैं। इसकी भविष्य की सफलता मतभेदों को रचनात्मक रूप से प्रबंधित करने की क्षमता पर निर्भर करेगी, जबकि साझा हित के विशाल क्षेत्रों पर निर्माण जारी रहेगा, जिससे हिंद-प्रशांत और उससे आगे शांति और स्थिरता सुनिश्चित होगी।

ভাৰত-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰণনৈতিক অংশীদাৰিত্ব: এক গভীৰ মিত্ৰতা

ভাৰত-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সম্পৰ্কৰ গতিপথ (trajectory) ২১ শতিকাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। শীতল যুদ্ধৰ সময়ত "বিচ্ছিন্ন গণতন্ত্ৰ"ৰ পৰিচয়ৰ পৰা বিকশিত হৈ, য'ত দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰই ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক এৰাই চলিছিল (eschewed), এই সম্পৰ্ক এতিয়া এক "ব্যাপক বিশ্বব্যাপী ৰণনৈতিক অংশীদাৰিত্ব"লৈ পৰিণত হৈছে। এই পৰিৱৰ্তন কোনো ক্ষণস্থায়ী অনুভূতিৰ ফল নহয়, বৰঞ্চ ই বৰ্ধিত ৰণনৈতিক স্বাৰ্থৰ একত্ৰীকৰণ (convergence), উমৈহতীয়া গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধ আৰু পৰিৱৰ্তিত ভূ-ৰাজনৈতিক (geopolitical) পৰিৱেশৰ পাৰস্পৰিক স্বীকৃতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। এই বৰ্ধিত সদ্ভাৱ (bonhomie) এক মুক্ত, মুকলি আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বাবে এক উমৈহতীয়া দৃষ্টিভংগীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।

এই অংশীদাৰিত্বৰ এক কেন্দ্ৰীয় (pivotal) স্তম্ভ হৈছে গভীৰ প্ৰতিৰক্ষা আৰু সুৰক্ষা সহযোগিতা। দুয়োখন দেশে কেৱল অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ ক্ৰেতা-বিক্ৰেতাৰ পৰা সহ-বিকাশ আৰু সহ-উৎপাদনৰ অংশীদাৰলৈ পৰিণত হৈছে। এই কথা তিনিখন মৌলিক (seminal) ভিত্তিগত চুক্তি স্বাক্ষৰৰ দ্বাৰা স্পষ্ট হয়: LEMOA (লজিষ্টিকছ এক্সচেঞ্জ মেম'ৰেণ্ডাম অফ এগ্ৰিমেণ্ট), COMCASA (কমিউনিকেচনছ কম্পেটিবিলিটি এণ্ড ছিকিউৰিটি এগ্ৰিমেণ্ট), আৰু BECA (বেছিক এক্সচেঞ্জ এণ্ড ক'অপাৰেচন এগ্ৰিমেণ্ট)। এই চুক্তিসমূহে তেওঁলোকৰ সেনাবাহিনীৰ মাজত অধিক আন্তঃকাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে। এই বৰ্ধিত (burgeoning) সহযোগিতা চতুৰ্ভুজ সুৰক্ষা संवाद (Quad)-ত অধিক স্পষ্ট হয়, যি আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত, জাপান আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াক জড়িত কৰি এক ৰণনৈতিক মঞ্চ, যাৰ উদ্দেশ্য ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰত এক নিয়ম-ভিত্তিক শৃংখলা নিশ্চিত কৰা। সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী আৰু চোৰাংচোৱা তথ্য বিনিময়ৰ বাবে এক শক্তিশালী (robust) কাঠামোও তেওঁলোকৰ সুৰক্ষা সম্পৰ্কৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে।

অৰ্থনৈতিকভাৱে, দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰৰ মাজত দ্বিপাক্ষিক (bilateral) বাণিজ্য আৰু বিনিয়োগত উল্লেখযোগ্য বৃদ্ধি দেখা গৈছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ বাণিজ্যিক অংশীদাৰ, আৰু iCET (ক্ৰিটিকেল এণ্ড এমাৰ্জিং টেকন'লজিৰ ওপৰত পদক্ষেপ)ৰ দৰে পদক্ষেপৰ জৰিয়তে গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিত সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰচেষ্টা চলিছে। অৱশ্যে, এই অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক জটিলতাৰ পৰা মুক্ত নহয়। মাজে-সময়ে হোৱা বাণিজ্য বিবাদ আৰু বজাৰ প্ৰৱেশৰ সমস্যাই অৰ্থনৈতিক অগ্ৰাধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক অসামঞ্জস্য (asymmetry) উন্মোচিত কৰে যাৰ বাবে সাৱধান কূটনৈতিক আলোচনাৰ প্ৰয়োজন। ইজনে সিজনৰ অৰ্থনৈতিক নীতিৰ সূক্ষ্মতা (subtleties) বুজি পোৱাটো এক অধিক স্থিতিস্থাপক অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তোলাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

শেষত, ভাৰত-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰণনৈতিক অংশীদাৰিত্ব দুয়োখন দেশৰ এক শক্তিশালী ৰাজনৈতিক সৰ্বসন্মতি (consensus)ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। যদিও কিছুমান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিষয়ত দৃষ্টিভংগীৰ পাৰ্থক্য আছে, এক উমৈহতীয়া বাস্তৱবাদ (pragmatism)ে এই সম্পৰ্কক পথ প্ৰদৰ্শন কৰে। এই অংশীদাৰিত্ব এতিয়া কেৱল এক বিকল্প নহয়, বৰঞ্চ দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰৰ বাবে অপৰিহাৰ্য (indispensable) হৈ পৰিছে কিয়নো তেওঁলোকে এক জটিল বিশ্ব শৃংখলাত আগবাঢ়িছে। ইয়াৰ ভৱিষ্যতৰ সফলতা নিৰ্ভৰ কৰিব মতবিৰোধসমূহক গঠনমূলকভাৱে পৰিচালনা কৰাৰ ক্ষমতাৰ ওপৰত, আৰু লগতে উমৈহতীয়া স্বাৰ্থৰ বিশাল ক্ষেত্ৰসমূহত নিৰ্মাণ অব্যাহত ৰখাৰ ওপৰত, যাৰ ফলত ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰ আৰু তাৰ বাহিৰত শান্তি আৰু স্থিৰতা নিশ্চিত হ'ব।

TRAJECTORY


Meaning in English — The path followed by a projectile flying or an object moving under the action of given forces.

Meaning in Hindi — किसी प्रक्षेप्य या दी गई शक्तियों की क्रिया के तहत चलती हुई वस्तु द्वारा अनुसरण किया गया पथ।

Meaning in Assamese — কোনো নিক্ষেপিত বস্তু বা নিৰ্দিষ্ট শক্তিৰ প্ৰভাৱত গতি কৰা বস্তুৱে অনুসৰণ কৰা পথ।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Trajectory (Noun)

Synonyms — Path, course, route, line, track.

Antonyms — Deviation, diversion, detour, off-course, randomness.

Usage in a sentence — The company's growth trajectory has been impressive over the last decade.

ESCHEWED


Meaning in English — Deliberately avoided using; abstained from.

Meaning in Hindi — जानबूझकर उपयोग करने से बचना; से परहेज किया।

Meaning in Assamese — ইচ্ছাকৃতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰা বিৰত থকা; পৰিহাৰ কৰা।

This Word is an English grammar: Verb

Forms — Eschew (Verb), Eschewed (Verb)

Synonyms — Avoided, shunned, refrained from, abstained from, forwent.

Antonyms — Embraced, accepted, adopted, sought, pursued.

Usage in a sentence — He eschewed violence and chose a path of peaceful protest.

CONVERGENCE


Meaning in English — The process or state of converging; coming together from different directions so as eventually to meet.

Meaning in Hindi — अभिसरण की प्रक्रिया या अवस्था; अंततः मिलने के लिए विभिन्न दिशाओं से एक साथ आना।

Meaning in Assamese — একত্ৰিত হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া বা অৱস্থা; শেষত লগ পাবলৈ বিভিন্ন দিশৰ পৰা একত্ৰিত হোৱা।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Convergence (Noun), Converge (Verb)

Synonyms — Meeting, junction, confluence, coming together, intersection.

Antonyms — Divergence, separation, division, scattering, split.

Usage in a sentence — The city is a point of convergence for many major highways.

GEOPOLITICAL


Meaning in English — Relating to politics, especially international relations, as influenced by geographical factors.

Meaning in Hindi — राजनीति से संबंधित, विशेष रूप से अंतर्राष्ट्रीय संबंध, जैसा कि भौगोलिक कारकों से प्रभावित होता है।

Meaning in Assamese — ৰাজনীতিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, বিশেষকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক, যি ভৌগোলিক কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Geopolitical (Adjective), Geopolitics (Noun)

Synonyms — Political geography, international relations, world politics, foreign affairs, global strategy.

Antonyms — Local, domestic, internal, national, parochial.

Usage in a sentence — The canal has immense geopolitical importance.

BONHOMIE


Meaning in English — Cheerful friendliness; geniality.

Meaning in Hindi — हंसमुख मित्रता; सौहार्द।

Meaning in Assamese — আনন্দময় বন্ধুত্ব; সদ্ভাৱ।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Bonhomie (Noun)

Synonyms — Geniality, conviviality, affability, amiability, cordiality.

Antonyms — Hostility, animosity, coldness, antagonism, aloofness.

Usage in a sentence — The meeting was conducted in an atmosphere of bonhomie and mutual respect.

PIVOTAL


Meaning in English — Of crucial importance in relation to the development or success of something else.

Meaning in Hindi — किसी और चीज़ के विकास या सफलता के संबंध में महत्वपूर्ण महत्व का।

Meaning in Assamese — আন কিবা বস্তুৰ বিকাশ বা সফলতাৰ সম্পৰ্কত গুৰুত্বপূৰ্ণ।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Pivotal (Adjective)

Synonyms — Crucial, central, critical, vital, key.

Antonyms — Minor, secondary, peripheral, unimportant, trivial.

Usage in a sentence — He played a pivotal role in the negotiations.

SEMINAL


Meaning in English — (Of a work, event, moment, or figure) strongly influencing later developments.

Meaning in Hindi — (किसी कार्य, घटना, क्षण या व्यक्ति का) बाद के विकासों को दृढ़ता से प्रभावित करने वाला।

Meaning in Assamese — (কোনো কাম, ঘটনা, মুহূৰ্ত বা ব্যক্তিৰ) পৰৱৰ্তী বিকাশত শক্তিশালীভাৱে প্ৰভাৱ পেলোৱা।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Seminal (Adjective)

Synonyms — Influential, groundbreaking, pioneering, original, formative.

Antonyms — Derivative, unoriginal, minor, insignificant, secondary.

Usage in a sentence — The report was a seminal work that changed the field of study.

BURGEONING


Meaning in English — Beginning to grow or increase rapidly; flourishing.

Meaning in Hindi — तेजी से बढ़ने या बढ़ने लगना; फलना-फूलना।

Meaning in Assamese — দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি বা বাঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰা; বিকশিত হোৱা।

This Word is an English grammar: Adjective (Present Participle)

Forms — Burgeon (Verb), Burgeoning (Adjective)

Synonyms — Flourishing, growing, expanding, proliferating, escalating.

Antonyms — Dwindling, shrinking, declining, diminishing, contracting.

Usage in a sentence — The company is struggling to keep up with its burgeoning online sales.

ROBUST


Meaning in English — Strong and healthy; vigorous; sturdy in construction.

Meaning in Hindi — मजबूत और स्वस्थ; जोरदार; निर्माण में मजबूत।

Meaning in Assamese — শক্তিশালী আৰু সুস্থ; উদ্যমী; নিৰ্মাণত মজবুত।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Robust (Adjective), Robustly (Adverb)

Synonyms — Strong, sturdy, vigorous, resilient, tough.

Antonyms — Weak, fragile, frail, delicate, flimsy.

Usage in a sentence — The company has a robust financial position.

BILATERAL


Meaning in English — Having or relating to two sides; affecting both sides.

Meaning in Hindi — दो पक्ष होना या उनसे संबंधित होना; दोनों पक्षों को प्रभावित करना।

Meaning in Assamese — দুটা পক্ষ থকা বা তাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত; দুয়োটা পক্ষক প্ৰভাৱিত কৰা।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Bilateral (Adjective), Bilaterally (Adverb)

Synonyms — Two-sided, mutual, reciprocal, joint, shared.

Antonyms — Unilateral, multilateral, one-sided, singular, independent.

Usage in a sentence — The two countries signed a bilateral trade agreement.

ASYMMETRY


Meaning in English — Lack of equality or equivalence between parts or aspects of something.

Meaning in Hindi — किसी चीज़ के भागों या पहलुओं के बीच समानता या समतुल्यता का अभाव।

Meaning in Assamese — কোনো বস্তুৰ অংশ বা দিশসমূহৰ মাজত समानता বা সমতুল্যতাৰ অভাৱ।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Asymmetry (Noun), Asymmetric (Adjective)

Synonyms — Imbalance, inequality, disparity, unevenness, disproportion.

Antonyms — Symmetry, balance, equality, equilibrium, parity.

Usage in a sentence — There is a significant asymmetry of power between the two negotiating parties.

SUBTLETIES


Meaning in English — The quality or state of being subtle; fine or delicate distinctions.

Meaning in Hindi — सूक्ष्म होने का गुण या अवस्था; महीन या नाजुक भेद।

Meaning in Assamese — সূক্ষ্ম হোৱাৰ গুণ বা অৱস্থা; মিহি বা কোমল পাৰ্থক্য।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Subtlety (Singular Noun), Subtleties (Plural Noun)

Synonyms — Nuances, refinements, fine points, intricacies, distinctions.

Antonyms — Obviousness, simplicity, directness, bluntness, crudeness.

Usage in a sentence — Only an expert can understand the subtleties of the legal document.

CONSENSUS


Meaning in English — A general agreement.

Meaning in Hindi — एक सामान्य समझौता।

Meaning in Assamese — এক সাধাৰণ চুক্তি।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Consensus (Noun)

Synonyms — Agreement, harmony, accord, unanimity, concord.

Antonyms — Disagreement, conflict, discord, dispute, dissent.

Usage in a sentence — After a long debate, the committee finally reached a consensus.

PRAGMATISM


Meaning in English — A practical approach to problems and affairs.

Meaning in Hindi — समस्याओं और मामलों के प्रति एक व्यावहारिक दृष्टिकोण।

Meaning in Assamese — সমস্যা আৰু বিষয়সমূহৰ প্ৰতি এক ব্যৱহাৰিক দৃষ্টিভংগী।

This Word is an English grammar: Noun

Forms — Pragmatism (Noun), Pragmatic (Adjective)

Synonyms — Practicality, realism, sensibility, matter-of-factness, expediency.

Antonyms — Idealism, impracticality, theory, dogmatism, romanticism.

Usage in a sentence — The situation calls for pragmatism rather than rigid ideology.

INDISPENSABLE


Meaning in English — Absolutely necessary.

Meaning in Hindi — बिल्कुल आवश्यक।

Meaning in Assamese — একেবাৰে আৱশ্যকীয়।

This Word is an English grammar: Adjective

Forms — Indispensable (Adjective)

Synonyms — Essential, vital, crucial, necessary, requisite.

Antonyms — Dispensable, superfluous, nonessential, unnecessary, optional.

Usage in a sentence — A good dictionary is indispensable for any serious student of the language.

In-Quiz Ad

🔥 Unlock Premium Access

Get unlimited mock tests for just ₹55/month

Upgrade Now